Tập 4: Trăng ở biển

Một buổi sáng tháng Một ấm bất thường như mùa hè, San vừa bơi tung tăng được gần nửa giờ trong làn nước xanh biếc của Hang Luồn. Trời ấm mà nước vẫn lạnh nên bơi một lúc thế xong San phải trèo lên thuyền nan. Vơ vội một cái khăn bông trắng tinh quàng lên người cho ấm, San xếp bằng ngồi co ro nhìn Teresa và Sofia đang nô đùa dưới nước. Teresa và Sofia là hai bạn gái người Na-uy có mẹ là người Việt Nam. Teresa 15 tuổi rất ra dáng chị lớn còn Sofia 12 tuổi giống San. Hai bạn đều bơi rất giỏi và có những trò lặn ngụp rất nghịch ngợm mà San đua theo không nổi.
Dịp cuối tuần này, gia đình nhà hai bạn cùng ông bà ngoại người Việt Nam đã thuê riêng một tầu du lịch để nghỉ đêm trên vịnh. Ông Sóng đã báo trước cho San từ cả tháng trước là gia đình đã gửi email yêu cầu đích danh San làm người hướng dẫn cho hai bạn gái. Gớm, San cảm thấy kiêu hãnh ghê lắm khi nhận được tin báo dù cũng chẳng biết bằng cách nào mà những người sống ở tận thủ đô Oslo xa xôi ở nước Na-uy nghe nói đã thấy lạnh run lại biết tới San. Vừa đến nơi hôm qua cả gia đình họ đã lên ngay tầu ra thăm vịnh từ buổi trưa. Người lớn trong nhà thì đi riêng với cô Thanh hướng dẫn viên mà San đã làm việc cùng nhiều lần, còn San thì đi riêng với hai bạn gái. Chị Teresa hơi giống một nhà tư tưởng hay một triết gia; chị hay hỏi San những câu hỏi về lịch sử xã hội xong còn dạy lại cho San về quy trình tạo tác của nhũ đá trong các hang động. Lần đầu tiên có người nói cho San biết là nhũ đá rủ từ trên cao xuống với nhũ đá mọc ở dưới sàn hang lên có tên tiếng Anh khác nhau. San được chị bảo cho thì vừa thích vừa hơi ngượng. Chẳng gì mình cũng mang tiếng là hướng dẫn viên mà lại để khách hướng dẫn lại thì cũng hơi kỳ kỳ. 
Tính Sofia thì khác hẳn chị. Bạn hay đùa nghịch trêu chọc cho mọi người cười. Nhưng chỉ là đùa vui thế thôi chứ Sofia rất chu đáo, thích chăm sóc người khác. Qua đến nay cứ rảnh lúc nào thì Sofia lại bảo San mở điện thoại ra để Sofia lên mạng tìm và chỉ cho San xem các cảnh đẹp nổi tiếng của Oslo và Na-uy.

[SOFIA] 

-   San ơi, mở điện thoại ra em chỉ cho anh xem Oslo có mấy chỗ này hay cực kỳ, khi nào anh sang em nhất định phải dẫn anh đi.

[SAN] 

-    Đây này, Sofia, xem… điện thoại này!

[SOFIA] 

-   Đây đây...  đây nhé, cái dốc trượt tuyết nhân tạo lớn nhất thế giới đây, vui kinh khủng. Còn vùng biển này là gần nhà em, quá đẹp…. Đẹp lắm.

[TERESA] 

-   Ui giời, biển ấy lạnh lắm, mùa hè ấy à, cũng phải lạnh hơn biển Hạ Long đến mười lần ấy

[SAN]  

-   Eo, thế sao bơi được nhỉ?

[TERESA giọng vui vẻ] 

-   Ơ… Thế thì bơi mới thích chứ. Lạnh thế thì mới thích!

Đêm qua, sau bữa tối ngon lành với toàn các món hải sản đặc biệt của Hạ Long như cá mú hấp, tôm tươi chiên bơ tỏi, bề bề rang muối ớt, xong lại có cả món khoái khẩu của San là tu hài nướng mỡ hành thì cả nhà xuống thuyền nan đi câu mực. Mọi người đi trên hai chiếc thuyền nan, mỗi chiếc đều bật đèn sáng chưng. Ngoại trừ ánh sáng của sao trời và ánh sáng từ đèn trên hai thuyền câu mực thì xung quanh họ là bóng đêm dày đặc. Trong tiếng sóng vỗ ì oạp nhè nhẹ vào mạn thuyền, các bạn bé đùa vui đua tranh nhau xem ai câu được nhiều mực hơn. Mực bị thu hút bởi ánh sáng đèn nên cả đám ưỡn ẹo bơi đến tìm mồi. Những xúc tu tua rua và thân thể trong vắt của chúng làm San nghĩ thầm trông chúng giống như các người mẫu thời trang của biển. Sau hai tiếng thì hai pháo hạm thuyền nan cũng chèo về phía tầu mẹ mang theo có lẽ phải đến 3-4 kilogam các người mẫu của biển, hứa hẹn một bữa ăn trưa ngon lành ngày mai.
Sáng sớm ra thì chú Espen bố các bạn đã giục mẹ Hương gọi các bạn bé dậy để đi bơi trong Hang Luồn trong lúc còn vắng tầu khách. Sofia rất thích cách mà người ta phải đi thuyền nan vào trong Hang Luồn chứ không đi tầu lớn được. Hang là một vụng nước bao quanh bởi núi đá nhưng bầu trời bên trên mở toang, và mặt trời chiếu sáng rực rỡ khiến mặt nước đã xanh lại càng ánh lên sắc kiêu hãnh của ngọc bích. Lúc ba bạn bơi thi xong dừng lại nghỉ, Sofia nói Hang Luồn khiến bạn nhớ tới các vịnh biển nổi tiếng của Na-uy gọi là fjord. Rồi bằng kiểu phóng đại đặc trưng, Sofia nheo nheo mắt cười cười rất khoái trí.
[SOFIA]
-    Nhưng mà fjord to và lạnh hơn thế này hàng ngàn lần đấy San ạ! 
[SAN] 
-    Cả ngàn lần cơ á?
[SOFIA] 
-    Đúng, cả ngàn lần! Không có được ấm áp thế này đâu!
[TERESA] 
-    À buồn cười lắm San nhé, lúc ở Việt Nam thì chị nhớ fjord nhưng mà lúc ở Na-uy thì chị lại nhớ biển Hạ Long. Cho nên... San biết gì không?... Chị nghĩ người ta có thể yêu khắp cả thế giới mà chẳng cần phải phân biệt gì cả.

Trên thuyền nan, San nằm ngả người trùm cái khăn bông dày trắng phau, thơm tho của tầu du lịch hạng nhất sang trọng như một khách sạn năm sao thu nhỏ, và vừa nheo mắt tránh ánh nắng chói San vừa nghĩ về mấy tháng vừa qua San làm công việc của một hướng dẫn viên nhí. Ngay tuần đầu tiên sau khi nhận lời với ông Sóng thì San đã được giao công việc. Cả tuần trước ngày đi làm có thu nhập đầu tiên San lo lắng ghê lắm. Hàng ngày đi học với các bạn San không kể truyện nữa mà nhờ các bạn cùng hỏi han kiểm tra kiến thức du lịch Hạ Long cho San hệt như một giờ truy bài địa lý và lịch sử địa phương vậy. Tùng sốt ruột bảo:
[TÙNG]  
-    Thôi, đừng có trả bài nữa. Gớm, lo gì mà lo lắm quá, yên tâm mà đi làm đi cậu. Còn á, tớ bảo nhé, doanh nghiệp cho thuê sách ấy cứ để đấy, để đấy... tớ chăm cho. Để đấy, tớ làm tốt..
[LY]
-     Không phải lo đâu San ơi, người tốt thì ở đâu cũng tốt tính giống nhau, người  ta đã đến nước mình thì chắc cũng phải quý nước mình, San có nói gì sai tí, tớ chắc cũng chẳng ai trách phạt gì đâu mà, ấy cứ phải lo
[SAN] 
-     Nói thế chứ Ly, cũng lo chứ. Nhỡ hỏi đến mà không biết người ta cười cho thối mũi  ấy chứ!
Ngày nào các bạn cũng đòi San lôi cái huy hiệu hai chìa khóa vàng nhỏ ra cho các bạn xem. Những chìa khóa này để mở cánh cửa nào, dẫn đến những điều quý giá gì mà lại làm bằng vàng? Tại sao lại là hai chìa khóa? Có hai lớp cửa hay là một cửa có hai khóa? Các bạn nghiện truyện Harry Potter nên toàn suy diễn ra những điều thần kỳ làm như San chính là cậu bé huyền diệu của Bộ Pháp thuật kia vậy. Nói chuyện trên đường đi rôm rả thế nhưng các bạn cùng hứa với nhau là sẽ giữ kín bí mật những chiếc chìa khóa vàng cho San. Lên lớp 6 mỗi bạn thành ra học một lớp khác nhau nên vào tới sân trường là cùng chào nhau rồi suỵt suỵt bí mật trước khi mỗi người đi về một hướng.
 
Nhớ lại sáng thứ Bảy của chuyến làm việc đầu tiên đó, San dậy từ rất sớm chuẩn bị và kiểm tra lại cái ba lô của mình. Trong đó đã có sẵn cái la bàn của Colin tặng và quyển từ điển – hai người bạn bất ly thân của San – ngoài ra mẹ cũng để vào một vài món đồ ăn nhẹ, một túi ô mai chua mặn ngọt để San nhấm nháp cho đỡ mệt lúc phải leo trèo. Mẹ Hoa nhắc San phải đội cái mũ lưỡi trai trắng, mặc áo phông trắng có cổ bỏ vào trong quần jeans thắt lưng da, lại thêm đôi giày thể thao xịn quà sinh nhật của bạn bố mẹ gửi từ bên Đức về năm ngoái còn rộng nay San đi đã vừa. Bố Sơn đùa bảo nếu trên đời có cuộc thi hướng dẫn viên du lịch tuổi 12 thì chắc không ai cướp được giải ăn ảnh của San.

Ông Sóng đã nói thầm với San qua điện thoại là gia đình nhà Feeney là tỷ phú người Mỹ nên San đã lo lắng sẵn rồi lại càng lắng lo hơn. Trời ơi, tỷ phú là gì San thực sự cũng không hiểu là họ khác gì mình. Mẹ chở San bằng xe máy qua bến tầu gặp ông Sóng. Giày mới cứ cọ vào chân San khó chịu làm San thêm lo lắng. Ông Sóng bắt tay San y như một người đồng nghiệp rồi bảo mẹ cứ về đi để San tự nhiên hơn. Cô Hoa đi về mà cứ ngoái lại nhìn San, lưu luyến như người ta đưa con đi bộ đội vậy.
 
Lúc đoàn xe đưa mấy gia đình khách đến San cứ nghĩ như sắp sửa thấy các vị vua, các bà hoàng hậu, mấy cô cậu công chúa hoàng tử diện ngất trời đi ra. San choáng ngất thấy chui ra từ trong xe một đoàn người già cho tới trẻ con, nam cũng như nữ tất cả đều mặc quần sooc đi giày thể thao, áo tshirt mỗi người một kiểu hình vẽ chữ viết trên áo lăng nhăng, lung tung. Người lớn ai cũng đeo kính đen nhưng chẳng ai đội mũ. Họ lần lượt ra bắt tay ôm ông Sóng chào hỏi nồng nhiệt y như gặp lại bạn thân lâu ngày. Ông Sóng giới thiệu San với mọi người và mấy bạn bé trong gia đình cũng ra bắt tay San tự nhiên như người lớn. Giữa đám người Mỹ ăn mặc có phần xuềnh xoàng, lại cởi mở thân thiện nói chuyện to ầm, San ăn mặc chỉnh tề trông lại giống con thiên nga đứng giữa đàn vịt lộn xộn. Ai nhìn khéo nghĩ San mới là tỷ phú còn những người kia chỉ là hướng dẫn viên của San.
 
Bữa đó là một khởi đầu may mắn của San. Đêm đó là đêm rằm trời trong và mặt trăng chiếu sáng khiến xung quanh sáng đẹp như được phủ men ngà vậy. Sau bữa tối sang trọng, San lên trên boong cao nhất của tầu và đứng giữa 4 bạn hai trai hai gái tuổi từ 8 đến 15. San thao thao kể với các bạn về Vịnh Hạ Long:
[SAN] 
-   Ở trên vịnh này này, thỉnh thoảng người ta lại thấy từng đàn cá heo ra bơi song song với thuyền cơ đấy…
[MỘT BẠN] 
-   Ôi, như thế không nguy hiểm chứ?
[SAN] 
-   À không, người ta coi việc ấy là cực kỳ may mắn, vì người ta tin là cá heo rất thông minh nên chúng chỉ bơi với những ai mà chúng cho là người tốt… phải là người tốt bạn ạ.

Đúng lúc nói tới đó bỗng cả nhóm nghe thấy tiếng lao xao cười nói gọi nhau rất to từ boong dưới. Cả nhóm nhìn sang thì thấy bên mạn phải của tầu có một đàn cá heo năm con đang bơi và vừa bơi vừa nhảy lên mặt nước. Cảnh tượng đẹp huy hoàng với con tầu trắng và cánh buồm nâu no gió cứ lao đi về phía trước với đàn cá heo bơi song hành chỉ cách chừng 20 mét bên mạn phải. Da cá heo phản chiếu ánh trăng sáng lấp lánh khiến chúng trông như những thoi bạc ai đó ném lia trên mặt nước vịnh cũng lấp lánh ánh trăng.
Sự tình cờ không thể tin được của việc đàn cá hiện ra đúng vào lúc San đang kể cho các bạn nghe về cá heo Hạ Long làm San và các bạn cảm thấy đây đúng là một khoảnh khắc kỳ diệu, có một lý do nội tại nào đó mà họ lại gặp nhau lúc này, ở đó. Dường như nếu họ muốn biết ý nghĩa sâu xa của món quà cá heo thì họ cần phải xây dựng tình bạn lâu dài.
Lúc chia tay gia đình nhà Feeney ngày hôm sau, ai cũng quý San và cả nhà đứng xếp hàng để chào San và khen tiếng Anh của San giỏi quá. Họ tặng San những món quà nhỏ có mùi thật thơm tho từ nước Mỹ và hẹn chắc chắn một ngày sẽ đón San tới thăm ở New York và San Francisco – những thành phố San còn chưa làm sao hình dung nổi. Đám trẻ quyến luyến nhau chẳng muốn rời đi.
Mấy tháng qua làm người hướng dẫn viên nhí mỗi cuối tuần, San đã có những trải nghiệm của cả cuộc đời, cuộc đời bé bỏng của San tới lúc đó suy ra thì. ôi chao, thật là giản dị. San như được ném vào, theo một cách thật là dễ chịu như khi người ta được ném cho rơi xuống một đệm lông vũ dày 2 mét, người ta nhắm mắt đắm chìm tận hưởng cảm giác của một khoảnh khắc ngắn ngủi phi trọng lực, như vũ trụ đang đỡ lấy mình, như thể là người ta có cánh bay lên. San may mắn được gặp những người mà thành thật ra mà nói thì đều là những người giàu có, sang trọng, có lẽ còn quyền lực nhất trên thế giới. San học được điều gì từ những trải nghiệm này vậy? Gia đình nhà Mori người Nhật cho San được trải nghiệm ngạt thở lần đầu đi máy bay trực thăng trên cao xem vịnh, rồi bay đi rồi bay về từ Hà Nội. Gia đình nhà Perez chủ đồn điền người Argentina đã cùng nhau hướng dẫn San cách cư xử và sử dụng dao dĩa ở nơi bàn ăn trang trọng. Gia đình Sanai người Anh gốc Ấn Độ kể cho San về cách mà người London mê nhất những món ăn Ấn Độ. Ông Sanai là kiến trúc sư nổi tiếng châu Âu đã dành cả hai giờ ngồi vẽ minh họa những gia vị nấu ăn Ấn Độ để tặng San lúc chia tay. Mười mấy gia đình San đã gặp không biết là tình cờ hay không mà đều là những người thật tốt, thật nhiều tình cảm quý mến, trân trọng San và trân trọng Việt Nam. Đám trẻ con tuy đều là con nhà giàu có nhưng không ai lên mặt, khoe khoang, dạy đời; không có ai có biểu hiện gì trịch thượng hay khinh thường San chỉ là một cậu hướng dẫn viên nhí được họ trả lương. Tiếp xúc với những đại diện của nền văn minh của thế giới, sự tự ti của San sớm biến mất hẳn. San cảm thấy như mình cũng là một phần quan trọng của thế giới.

Lần đầu San được nhận lương, ông Sóng đưa trực tiếp cho San một phong bì trắng dán kín, bên góc trái cũng có hình biểu tượng hai chìa khóa vàng. San cúi đầu cảm ơn ông Sóng trước khi đặt phong bì thật cẩn thận vào ba lô rồi ôm ba lô khư khư trước ngực chờ mẹ tới đón. Về nhà, cả nhà gồm bố mẹ, em Thỏ, à, và cả con chó Lông Sát mà San quên chưa kịp kể với các bạn nghe truyện, tất cả đều chụm lại mở phong bì ra xem, thế rồi cô Hoa giật mình thảng thốt:
[CÔ HOA] 
-   Ôi giồi ôi, sao… sao mà nhiều thế này? Không biết ông Sóng có trả nhầm không đây?
[CHÚ SƠN] 
-   Ờ… Chết thật nhỉ, để mai anh hỏi lại, chứ chẳng lẽ thù lao hai ngày của thằng San mà lại lớn hơn thu nhập cả tháng của cả hai đứa mình à? Làm gì có chuyện!... 

Cuộc sống gia đình San xưa nay cũng quen nếp tằn tiện. Cả nhà trông vào đồng lương của bố mẹ là chính. Thu nhập gia đình được điểm xuyết đôi khi với chút thu nhập mà chú Sơn nhận được khi đi huấn luyện thêm về khí tượng hay cố vấn tinh chỉnh thiết bị cho các trạm khí tượng. Nay San đi làm, bỗng dưng kinh tế gia đình cải thiện thật đáng kể. Mẹ đùa hay thôi để mẹ nghỉ ở nhà làm kế toán cho San thôi nhé. San lại còn nhận được những món quà tuy nhỏ nhưng mà cả đời ông bà bố mẹ chẳng ai nhìn thấy hay hình dung ra có những thứ nhỏ xinh đáng yêu như thế trên đời.

Những đồng tiền đầu tiên kiếm được bằng sức lực và trí tuệ, và cả chút mồ hôi nữa chứ, đối với San thực sự không chỉ là tiền nữa mà là cái gì thiêng liêng hơn thế, là một sự trưởng thành về tâm tưởng, là những trái ngọt đầu tiên của vườn quả trồng trọt và chăm bón bấy lâu. San thấy những cuốn sách mình đọc, những trang web mình tìm tòi mọi vấn đề cho rốt ráo giống hệt như những hạt giống được gieo xuống mảnh đất mầu mỡ của trí tuệ, rồi lại được chăm bón bằng dinh dưỡng của tình yêu với cha mẹ, với bạn bè, với quê hương. May mắn hái được quả ngọt đầu đời từ lúc còn rất trẻ, San xin phép bố mẹ gửi biếu mỗi bên ông bà nội ngoại một phần tư số tiền. San nhờ mẹ gửi một triệu đồng cho quỹ từ thiện công đoàn thư viện mà mẹ là chủ xướng. Số tiền còn lại San mua cho Thỏ một bộ truyện tranh Doraemon bản mới và một cái cổ dề bằng da thật rất mềm cho em chó Lông Sát khỏi đau cổ. Những món quà nhận được mấy tháng nay bố mẹ cho San toàn quyền sử dụng. San tặng cho bác Kim hàng xóm vẫn nấu món bún bề bề thật ngon mà San thỉnh thoảng vẫn ăn sáng một cái trâm cài tóc của Nhật; chiếc trâm trông thật sang trọng đến nỗi phải cuối tuần đông khách lắm thì bác mới mang ra đeo để khoe. San cũng tặng hết lượt các bạn thân những món quà từ muôn phương từ ngàn xa của thế giới để các bạn cùng được chung hưởng những niềm vui mà số phận ban cho San theo những cách thật bất ngờ.